Sokratik Showcase

İddia değil, yan yana ispat.

Aynı LGS sorusu sol kolonda Vanilla LLM ile, sağ kolonda ÖğreTio Sokratik akışı ile. Pedagojik etiketler 📌 her adımda “burada AI neden böyle yaptı?” sorusuna yanıt verir. Tüm transkriptler gerçek üretim örneklerinden anonimleştirilmiştir.

Diyalog sayısı

Branş

Toplam mesaj

Pedagoji notu

Olasılık · Çekiliş Kurgusu

LGS 2025 · Matematik · Basit Olayların Olasılığı · Orta

Doğrulanmış kaynak· %100

Soru

Bir torbada 4 kırmızı, 6 mavi top vardır. Torbadan iki top arka arkaya çekiliyor. İlk çekilen top torbaya geri konmadan ikinci çekilişte mavi top gelme olasılığı kaçtır? (İki top da farklı renkte olabilir.)

Vanilla LLM

cevabı doğrudan veren tipik akış

İlk çekilişte top kırmızı veya mavi olabilir. İki durum var: • İlk kırmızı: 4/10 × 6/9 = 24/90 • İlk mavi: 6/10 × 5/9 = 30/90 Toplam: 54/90 = 3/5 Cevap: 3/5

Cevap doğru olabilir ama öğrenci çözümü kendi inşa etmedi. Aynı soru tipi sınavda çıktığında yine takılır.

ÖğreTio Sokratik Akışı

12 mesajlık diyalog

Öğrenci

Bu soruda direkt 6/10 mu yapacağım yoksa farklı bir şey mi var?

ÖğreTio

Önce şunu birlikte düşünelim: ikinci çekilişte mavi gelme şansı, ilk çekilişte ne çıktığına bağlı mı, yoksa bağımsız mı?

Doğrudan formül vermek yerine bağımlılık ilişkisini öğrencinin kendi çıkarımı yapmasını istedi.

Öğrenci

Galiba bağımlı çünkü top geri konmuyor.

ÖğreTio

Tam isabet 🎯 Geri konmuyorsa torbadaki sayı değişiyor. O zaman iki yol var: ya ilk top KIRMIZI olur, ya MAVİ. İkisi için ayrı ayrı olasılık hesaplayıp sonra ne yapmamız gerek sence?

Toplam olasılık teoremini öğrenciye kendi keşfettiriyor: vakaları ayır, sonra topla.

Öğrenci

Toplamak galiba?

ÖğreTio

Doğru. İlk olarak 'ilk kırmızı çekildi' senaryosunu tartalım: ilk kırmızı şansı 4/10. Sonra torbada kaç top kalır, kaçı mavi?

Senaryoyu birlikte kuruyor; sayı saymayı öğrenciye bırakıyor.

Öğrenci

9 top kaldı, 6'sı mavi.

ÖğreTio

Süper. O zaman bu kolun olasılığı 4/10 × 6/9. Aynı yöntemle 'ilk mavi' senaryosunu sen hesaplayabilir misin?

Öğrenci

İlk mavi 6/10. Kalan 9 top, 5'i mavi. Yani 6/10 × 5/9 = 30/90.

ÖğreTio

Mükemmel 👏 İlk kol 24/90. Şimdi son adım: iki kolu topla, sonra sadeleştir.

Öğrenci

24/90 + 30/90 = 54/90 = 3/5

ÖğreTio

Tam doğru! 3/5. Ezber yapmadın, **vakaya ayırma** stratejisini kendi inşa ettin. Bu sınavda 'ardışık çekiliş' kalıbının her türlüsünde işine yarar.

Sonuç

Doğru cevap: **3/5**. Öğrenci 'vakaya ayır → koşullu olasılık → topla' stratejisini kendi keşfetti — formül ezberlemedi.

Paragraf Yorumu · Yazarın Tutumu

LGS 2024 · Türkçe · Paragrafta Anlam · Orta

Doğrulanmış kaynak· %100

Soru

"Şehirler büyüdükçe insan, doğanın sesini değil; klakson, vinç ve havalandırma uğultusunu duyar olur. Bu uğultu fark edilmez ama beyni gece gündüz tetikte tutar. Önümüzdeki on yılda en sessiz şehri tasarlayan şehir plancısı, en sağlıklı toplumu da kurmuş olacaktır." Yazarın bu paragraftaki temel tutumu aşağıdakilerden hangisidir?

Vanilla LLM

cevabı doğrudan veren tipik akış

Yazarın tutumu: Şehir gürültüsü insan sağlığı için tehlikelidir; sessizlik sağlık için kritiktir. Doğru cevap: "Şehir gürültüsünün sağlığa olumsuz etkisini vurguluyor."

Cevap doğru olabilir ama öğrenci çözümü kendi inşa etmedi. Aynı soru tipi sınavda çıktığında yine takılır.

ÖğreTio Sokratik Akışı

8 mesajlık diyalog

Öğrenci

Yazar şehirden nefret mi ediyor yani?

ÖğreTio

Güzel soru — ama 'nefret' biraz kuvvetli olabilir. Şu cümleye dönelim: 'Önümüzdeki on yılda en sessiz şehri tasarlayan...' Bu cümlede yazar şehri tamamen reddediyor mu, yoksa şehri **nasıl olması gerektiğine** dair bir görüş mü sunuyor?

Öğrencinin uç yorumunu (nefret) düzeltmek yerine metne geri yönlendiriyor.

Öğrenci

Hımm, şehir kalsın ama sessiz olsun diyor sanki.

ÖğreTio

Çok iyi gözlem 👀 Yani yazar şehir karşıtı değil; bir **çözüm öneriyor**. Peki bu çözüm, sağlık konusundaki düşüncesini nasıl ele veriyor?

Yapı analizine geçiş: 'sorun + çözüm' kalıbını öğrenci kendi fark etti.

Öğrenci

Sessiz olursa sağlıklı olur diyor. Yani gürültü zararlı.

ÖğreTio

Aynen. Şimdi tutumu özetleyelim: yazar (a) şehre karşı değil, (b) gürültünün sağlığa zararlı olduğunu savunuyor, (c) çözüm olarak sessiz şehir planlamayı öneriyor. Şıklarda hangisi bu üç fikri en doğru özetliyor olabilir?

Üç maddelik tutum haritası çıkarıp şıkları onunla eşleştirmeye davet ediyor.

Öğrenci

'Şehir gürültüsünün sağlığa olumsuz etkisini vurgulayıp çözüm öneriyor' gibi bir şık varsa o.

ÖğreTio

🎯 Tam puan! Bir paragrafın yazarın tutumunu sorduğunda ezber 'olumlu/olumsuz/tarafsız' yetmez; yazar **ne sorun gösteriyor + ne öneriyor** diye iki cümlelik özet çıkarmak en güvenli yol.

Sonuç

Doğru cevap: yazarın tutumunu 'gürültünün sağlığa olumsuz etkisi + sessizlik önerisi' olarak iki katmanlı tanımlamak.

Üçgenler · Pisagor + Alan

LGS 2025 · Matematik · Üçgenlerde Pisagor · Zor

Doğrulanmış kaynak· %100

Soru

Dik üçgenin dik kenarları 6 cm ve 8 cm'dir. Bu üçgenin hipotenüsüne ait yüksekliğin uzunluğu kaç cm'dir?

Vanilla LLM

cevabı doğrudan veren tipik akış

Pisagor: hipotenüs² = 6² + 8² = 36 + 64 = 100, hipotenüs = 10. Alan = (6×8)/2 = 24. Alan = (hipotenüs × yükseklik)/2 → 24 = (10 × h)/2 → h = 4,8. Cevap: 4,8 cm.

Cevap doğru olabilir ama öğrenci çözümü kendi inşa etmedi. Aynı soru tipi sınavda çıktığında yine takılır.

ÖğreTio Sokratik Akışı

10 mesajlık diyalog

Öğrenci

Hipotenüse göre yüksekliği nasıl bulurum?

ÖğreTio

Önce şu iki şeyi düşünelim: dik üçgenin alanını HANGİ İKİ farklı yoldan yazabiliriz?

Hemen formül vermek yerine 'aynı alana iki yoldan bakma' fikrini sezdiriyor — Eduardo Sá'nın 'iki gözlü düşünme' tekniği.

Öğrenci

Dik kenarlardan birinde değil mi? (6×8)/2 yani 24.

ÖğreTio

Doğru, bu BİR yol. Peki hipotenüsü taban olarak alırsak, yüksekliği 'h' diyelim — alan formülü ne olur?

Öğrenci

(hipotenüs × h)/2

ÖğreTio

Çok iyi 👌 Ama hipotenüsün kendisini henüz bulmadık. Pisagor ile bulabilir misin?

Öğrenci

6² + 8² = 100, kök 100 = 10.

ÖğreTio

Süper. Şimdi sihirli adım: aynı üçgenin alanı her iki yoldan da AYNI olmak zorunda. İki ifadeyi eşitle.

'Aynı şeye iki yoldan bakınca eşittir' — bu strateji 5+ adımlı geometride kilit çözüm yolu.

Öğrenci

(10 × h)/2 = 24 → 10h = 48 → h = 4,8

ÖğreTio

Tam doğru! 🎉 4,8 cm. Burada öğrendiğin şey sadece bu sorunun cevabı değil — **'bir miktarı iki yoldan ifade et, eşitle'** stratejisi. Bu LGS'de çoklu sorularda işe yarar.

Sonuç

Doğru cevap: **4,8 cm**. Öğrenci 'iki yoldan alan → eşitle' stratejisini kendi inşa etti.

Elektrik Devresi · Seri-Paralel

LGS 2024 · Fen Bilimleri · Elektrik Yükü ve Elektrik Akımı · Orta

Doğrulanmış kaynak· %100

Soru

Özdeş üç ampul; (a) seri, (b) paralel olarak özdeş bir pile bağlanıyor. Hangi durumda ampuller daha parlak yanar? Açıklayınız.

Vanilla LLM

cevabı doğrudan veren tipik akış

Paralel bağlamada her ampul üzerinden geçen akım daha yüksek olduğu için ampuller daha parlak yanar. Seri bağlamada akım bölünür ve ampuller sönük yanar. Cevap: Paralelde daha parlak.

Cevap doğru olabilir ama öğrenci çözümü kendi inşa etmedi. Aynı soru tipi sınavda çıktığında yine takılır.

ÖğreTio Sokratik Akışı

12 mesajlık diyalog

Öğrenci

Paralel bağlanan parlak yanar değil mi?

ÖğreTio

Hızlı cevaba değil, **nedenine** beraber bakalım. Bir ampulün parlaklığını ne belirler — gerilim mi, akım mı, ikisi mi?

Doğru sonucu zaten bilse de kavramsal temeli sorguluyor — ezbere karşı kapı.

Öğrenci

Galiba akım?

ÖğreTio

Yarısı doğru. Aslında parlaklık = gerilim × akım = harcanan güç. Şimdi seri durumda: 3 ampul tek tek aynı pile bağlı sanki direnç toplanıyor değil mi? Bir ampulün üstündeki gerilim ne olur?

Öğrenci

Pilin üçte biri.

ÖğreTio

Tam isabet 🎯 Akım da ne olur? Pil V, toplam direnç 3R. I = V/3R. Bu akım her ampulden aynı geçer mi?

Öğrenci

Evet, seride akım sabit.

ÖğreTio

Süper. Tek ampul gücü = (V/3) × (V/3R) = V²/9R. Şimdi paralele geçelim. Üç ampul yan yana — her birinin uçlarındaki gerilim ne kadar?

Seri yapıyı tam çözdükten sonra paraleli karşılaştırmaya bırakıyor — kontrast pedagojisi.

Öğrenci

Pilin tamamı, V.

ÖğreTio

Aynen. Akımı hesapla: I = V/R. Tek ampul gücü = V × V/R = V²/R. Şimdi seri (V²/9R) ile paralel (V²/R) karşılaştır.

Öğrenci

Paralel 9 kat daha fazla.

ÖğreTio

Tam doğru 🎉 Sadece 'paralel parlak' demedik — **9 kat** daha parlak olduğunu hesapladın. Bu, sınavda 'kaç kat' diye sorulan ileri varyantta hayatını kurtarır.

Sonuç

Doğru cevap: **Paralel bağlamada daha parlak** (9 kat). Öğrenci güç formülünden başlayarak ifadeyi kendi türetti.

İnkılap · Misak-ı Millî

LGS 2025 · T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük · Millî Mücadele · Orta

Doğrulanmış kaynak· %100

Soru

Misak-ı Millî kararlarında 'azınlıkların hakları, komşu ülkelerdeki Müslümanlara tanınan haklarla aynı olacaktır' maddesi yer alır. Bu maddenin Millî Mücadele dönemi için temel önemi nedir?

Vanilla LLM

cevabı doğrudan veren tipik akış

Bu madde dış müdahaleye karşı bir önlemdir; azınlıkların bahanesiyle yabancı devletlerin iç işlerimize karışmasını engellemeyi amaçlar.

Cevap doğru olabilir ama öğrenci çözümü kendi inşa etmedi. Aynı soru tipi sınavda çıktığında yine takılır.

ÖğreTio Sokratik Akışı

10 mesajlık diyalog

Öğrenci

Bu konuyu çok karıştırıyorum, ne ezberlemem lazım?

ÖğreTio

Ezber yerine, **maddeyi yazan kafanın derdine** bakalım. 1920'de Türkler hangi büyük tehditle karşı karşıyaydı?

Ezber talebini reddedip dönem-bağlamına çekiyor — kavram ezbersiz akılda kalsın diye.

Öğrenci

İşgal mi?

ÖğreTio

Evet 👍 Peki işgalciler hangi gerekçeyle Anadolu'da topraklara yerleşmek istiyordu? Yunanistan, İtalya, Fransa hangi 'haklılığa' sığınıyordu?

Öğrenci

Azınlık hakları diye galiba. Rumlar var, Ermeniler var…

ÖğreTio

Tam isabet 🎯 İşgalciler **'azınlıkları koruma'** bahanesiyle topraklara yerleşiyordu. Şimdi bu maddenin kalıbına bak: 'Azınlıklara, komşu Müslümanlara tanınan haklarla AYNI haklar verilecek.' Bu sözün altındaki mesaj ne?

Öğrenci

Yani 'azınlıkların hakkı yiyor' bahanesini elinizden alıyorum mu diyor?

ÖğreTio

Çok güzel ifade ettin 👏 Yani madde aslında 'sizin müdahale gerekçenizi geçersiz kılıyorum' diyen bir **diplomatik kalkan**. İşte bu maddenin temel önemi: dış müdahaleye **gerekçe bırakmamak**.

Soyut diplomatik kavram ('müdahale gerekçesini geçersiz kılma') öğrencinin kendi cümlesinde somutlaştı.

Öğrenci

Hmm o zaman bu sadece azınlıkları korumak için değil, esas olarak işgali engellemek için.

ÖğreTio

Kesinlikle 🎉 Maddenin amacı insan hakları değil, **toprak savunmasıdır**. Bu kalıbı (madde → kim için yazıldı → hangi tehdide karşı) tüm Misak-ı Millî maddelerine uygulayabilirsin; ezber yapmadan anlarsın.

Sonuç

Doğru cevap: Madde, dış müdahale gerekçesini geçersiz kılan **diplomatik kalkan**dır. Asıl amacı toprak bütünlüğünü savunmaktır.

Disiplinler Arası · Üslü İfade + Çevre

LGS 2024 · Matematik / Fen · Üslü İfadeler · Bilimsel Gösterim · Zor

Doğrulanmış kaynak· %100

Soru

Bir nükleer santral 60 yılda 21 × 10⁸ ton karbon emisyonunu engellemektedir. Bu santralin 1 yılda engellediği karbon emisyonunun kilogram cinsinden bilimsel gösterimi nedir?

Vanilla LLM

cevabı doğrudan veren tipik akış

1 yılda: (21 × 10⁸) / 60 = 3,5 × 10⁷ ton. Kg'a çevirme: 3,5 × 10⁷ × 10³ = 3,5 × 10¹⁰ kg. Cevap: 3,5 × 10¹⁰

Cevap doğru olabilir ama öğrenci çözümü kendi inşa etmedi. Aynı soru tipi sınavda çıktığında yine takılır.

ÖğreTio Sokratik Akışı

12 mesajlık diyalog

Öğrenci

Bu üslü ifadeli bir matematik mi yoksa fen sorusu mu, anlamadım.

ÖğreTio

İkisi de 😊 LGS'de bu tür **disiplinler-arası** sorular giderek artıyor. Önce konuyu sade dile çevirelim: 60 yıl boyunca toplam 21 × 10⁸ ton — biz tek yıl istiyoruz. Hangi işlemi yapmamız gerek?

Çok-disiplinli soruyu önce sade hikâyeye dönüştürüyor — 'okuma + matematik' iki adım.

Öğrenci

Bölme yani. 21 × 10⁸ / 60.

ÖğreTio

Tam doğru. Burada üslü kısımla katsayı kısmını ayrı düşünmek işimizi kolaylaştırır. 21 / 60 ne kadar?

Öğrenci

0,35.

ÖğreTio

Süper. Şimdi sayımız 0,35 × 10⁸ — bilimsel gösterim mi? Bilimsel gösterimde katsayı 1 ile 10 arasında olmalı. 0,35 nasıl 1-10 arasına çıkarılır?

Öğrenci

Virgülü bir sağa kaydırırsam 3,5 olur, ama o zaman üs ne olur?

ÖğreTio

Çok iyi 🎯 Virgülü 1 sağa = sayıyı 10 ile çarpmış oldun. Eşitliği koru: katsayıyı 10x büyüttüysen, üssü 1 azalt. Sonuç?

Üs kuralını ezberletmek yerine 'eşitliği koru' nedensellik kuralından türettiriyor.

Öğrenci

3,5 × 10⁷ ton.

ÖğreTio

Tam isabet. Son adım: tonları kg'a çevir. 1 ton = 10³ kg. Üs kurallarını uygula.

Öğrenci

3,5 × 10⁷ × 10³ = 3,5 × 10¹⁰ kg.

ÖğreTio

🎉 Mükemmel! Üç farklı yetenek bir aradaydı: (1) gerçek hayat verisini denklemleştirme, (2) bilimsel gösterim normalizasyonu, (3) birim dönüşümü. **Sınavda hangi konudan sorulduğu değil, hangi sırayla işlem yapacağın önemli.**

Sonuç

Doğru cevap: **3,5 × 10¹⁰ kg**. Öğrenci üç katmanı (sade dile çevir → bilimsel gösterim normalizasyonu → birim dönüşümü) ardarda uyguladı.

Devamı: Etki Çalışması

Bu showcase “nasıl” sorusunu gösterir. “Sonuç var mı?” sorusu için 4 haftalık pilot okul A/B çalışmamızı inceleyin: ön-test/son-test farkı, kontrol grubu, istatistiksel anlamlılık.

Etki çalışmasına git →

İddia değil, yan yana ispat.

Diyalog sayısı

Branş

Toplam mesaj

Pedagoji notu

Olasılık · Çekiliş Kurgusu

LGS 2025 · Matematik · Basit Olayların Olasılığı · Orta

Doğrulanmış kaynak· %100

Soru

Vanilla LLM

cevabı doğrudan veren tipik akış

İlk çekilişte top kırmızı veya mavi olabilir. İki durum var: • İlk kırmızı: 4/10 × 6/9 = 24/90 • İlk mavi: 6/10 × 5/9 = 30/90 Toplam: 54/90 = 3/5 Cevap: 3/5

Cevap doğru olabilir ama öğrenci çözümü kendi inşa etmedi. Aynı soru tipi sınavda çıktığında yine takılır.

ÖğreTio Sokratik Akışı

12 mesajlık diyalog

Öğrenci

Bu soruda direkt 6/10 mu yapacağım yoksa farklı bir şey mi var?

ÖğreTio

Önce şunu birlikte düşünelim: ikinci çekilişte mavi gelme şansı, ilk çekilişte ne çıktığına bağlı mı, yoksa bağımsız mı?

Doğrudan formül vermek yerine bağımlılık ilişkisini öğrencinin kendi çıkarımı yapmasını istedi.

Öğrenci

Galiba bağımlı çünkü top geri konmuyor.

ÖğreTio

Tam isabet 🎯 Geri konmuyorsa torbadaki sayı değişiyor. O zaman iki yol var: ya ilk top KIRMIZI olur, ya MAVİ. İkisi için ayrı ayrı olasılık hesaplayıp sonra ne yapmamız gerek sence?

Toplam olasılık teoremini öğrenciye kendi keşfettiriyor: vakaları ayır, sonra topla.

Öğrenci

Toplamak galiba?

ÖğreTio

Doğru. İlk olarak 'ilk kırmızı çekildi' senaryosunu tartalım: ilk kırmızı şansı 4/10. Sonra torbada kaç top kalır, kaçı mavi?

Senaryoyu birlikte kuruyor; sayı saymayı öğrenciye bırakıyor.

Öğrenci

9 top kaldı, 6'sı mavi.

ÖğreTio

Süper. O zaman bu kolun olasılığı 4/10 × 6/9. Aynı yöntemle 'ilk mavi' senaryosunu sen hesaplayabilir misin?

Öğrenci

İlk mavi 6/10. Kalan 9 top, 5'i mavi. Yani 6/10 × 5/9 = 30/90.

ÖğreTio

Mükemmel 👏 İlk kol 24/90. Şimdi son adım: iki kolu topla, sonra sadeleştir.

Öğrenci

24/90 + 30/90 = 54/90 = 3/5

ÖğreTio

Tam doğru! 3/5. Ezber yapmadın, **vakaya ayırma** stratejisini kendi inşa ettin. Bu sınavda 'ardışık çekiliş' kalıbının her türlüsünde işine yarar.

Sonuç

Doğru cevap: **3/5**. Öğrenci 'vakaya ayır → koşullu olasılık → topla' stratejisini kendi keşfetti — formül ezberlemedi.