8. sınıf öğrencisi Merve, İzmir’deki bir T.C. İnkılap Tarihi dersinde öğretmenine şu soruyu soruyor: “Öğretmenim, Lozan’da kapitülasyonların kaldırılması ve yabancı okulların Türk kanunlarına bağlanması sayesinde bugün İzmir’deki bir İtalyan özel okulunda okuyan arkadaşım, Türk tarih dersi kitaplarını Türkçe okuyabiliyor ve ailesi market alışverişinde TL kullanıyor. Bu durum, aşağıdaki kazanımlardan hangisinin somut bir sonucudur?”
Öğrencinin sorusu, Lozan Antlaşması’nın bu maddelerinin günlük hayata yansımasını analiz etmeyi gerektirmektedir. Buna göre doğru değerlendirme hangisidir?
A)Türkiye’nin ekonomik ve hukukî bağımsızlığını kazanması, yabancı okullar üzerinde Türk kanunlarının uygulanmasını ve ulusal para biriminin kullanılmasını sağlamıştır.
B)Boğazlar üzerinde tam egemenlik, yabancı okulların yönetmeliklerini doğrudan etkilemez; bu nedenle Merve’nin arkadaşının durumu Boğazlar’la ilgili değildir.
C)Çok partili hayata geçiş, okulların kanunlara bağlanmasından çok siyasi haklarla ilgilidir; market alışverişinde TL kullanımı ise çok partili sisteme bağlı değildir.
D)Halifeliğin uluslararası alanda tanınması, 1924’te kaldırıldığı için Lozan’daki maddelerle bu durum çelişir; Merve’nin gözlemleri halifelikle açıklanamaz.