Mehmet, İzmir’de bir tarih projesi için Mondros Ateşkes Antlaşması’nı araştırmaktadır. Projesinde, antlaşmanın 7. maddesinin Osmanlı Devleti’nin egemenliğini nasıl etkilediğini bir günlük yaşam örneğiyle açıklamak istemektedir. Mehmet, aşağıdaki senaryoyu kurar:
“Bir apartman sakini olan Ali Bey, dairesinin kapısını kilitleyip evden ayrılır. Ancak apartman yönetimi, ‘ortak güvenlik’ gerekçesiyle istediği zaman Ali Bey’in dairesine girebileceğini ve eşyalarını kullanabileceğini söyleyen bir kural koyar. Ali Bey itiraz edince yönetim, ‘Bu kural senin mülkiyet hakkını tamamen ortadan kaldırmaz, sadece acil durumlarda geçerlidir’ der.”
Mehmet, bu senaryonun Mondros’un 7. maddesinin Osmanlı’ya etkisiyle benzerliğini analiz eder. Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi Mehmet’in çıkarımıyla en uyumludur?
A)Ali Bey’in durumu, Osmanlı’nın kapitülasyonları kaldırma yetkisinin fiilen ortadan kalkmasına benzer, çünkü yönetim dış güçlerin ticari ayrıcalıklarını zorla devam ettirir.
B)Ali Bey’in durumu, Osmanlı’nın toprakları üzerindeki mutlak denetim ve yönetim hakkının fiilen ortadan kalkmasına benzer, çünkü yönetim kendi isteğiyle Ali Bey’in özel alanına müdahale edebilmektedir.
C)Ali Bey’in durumu, Osmanlı’nın mali kaynaklarını istediği gibi kullanamamasına benzer, çünkü yönetim Ali Bey’in dairesindeki eşyaları kullanarak onun kişisel bütçesine müdahale eder.
D)Ali Bey’in durumu, Osmanlı’nın yeni anayasal düzenlemeler yapma hakkının fiilen ortadan kalkmasına benzer, çünkü yönetim apartman kurallarını değiştirme yetkisini Ali Bey’den alır.